Ultimate Spiderman: Η Εφημερίδα – Jonathan Hickman

Υπάρχουν υπερηρωικές ιστορίες που βασίζονται αποκλειστικά στη δράση. Στις μάχες, στις στολές, στους εχθρούς, στις εκρήξεις, στην αίσθηση ότι ο κόσμος σώζεται την τελευταία στιγμή. Και υπάρχουν άλλες που, πίσω από την υπερηρωική τους επιφάνεια, κρύβουν κάτι πιο ανήσυχο: την ανάγκη για αλήθεια. Το «Ultimate Spiderman: Η Εφημερίδα» του Jonathan Hickman, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Anubis, σε μετάφραση του Χρήστου Τσέλιου, με εικονογράφηση των Marco Checchetto και David Messina, ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.

Δεν έχουμε εδώ απλώς έναν ακόμη Σπάιντερ-Μαν που αιωρείται ανάμεσα στους ουρανοξύστες και πολεμά τους γνωστούς του αντιπάλους. Έχουμε έναν Πίτερ Πάρκερ πιο ώριμο, πιο φορτωμένο, πιο ανθρώπινο με έναν διαφορετικό τρόπο. Έναν ήρωα που δεν ξεκινά από τη νεανική αμηχανία της πρώτης δύναμης, αλλά από μια ζωή που έχει ήδη βάρος, σχέσεις, ευθύνες και συνέπειες. Και αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο διαβάζουμε την ιστορία.

Γράφει η δημοσιογράφος-συγγραφέας Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη

Το «Ultimate Spiderman: Η Εφημερίδα» συνεχίζει μετά τη δύσκολη σύγκρουση με τον Κίνγκπιν, αφήνοντας τους ήρωες σε ένα σημείο καθόλου θριαμβευτικό. Ο Γκριν Γκόμπλιν και ο Σπάιντερ-Μαν έχουν καταλάβει πως δεν είναι τόσο έτοιμοι να αλλάξουν τον κόσμο όσο πίστευαν. Αυτή η παραδοχή είναι από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του τόμου, γιατί αφαιρεί από την υπερηρωική αφήγηση την εύκολη βεβαιότητα. Το να φοράς μια στολή δεν σημαίνει ότι ξέρεις αμέσως πώς να σώσεις έναν κόσμο. Το να έχεις δύναμη δεν σημαίνει ότι έχεις και στρατηγική. Και το να θέλεις το καλό δεν σημαίνει ότι μπορείς να το επιβάλεις χωρίς απώλειες.

Ο JonathanHickman χτίζει μια ιστορία όπου η δράση υπάρχει, αλλά δεν είναι το μοναδικό ζητούμενο. Το πολιτικό και κοινωνικό υπόστρωμα της αφήγησης είναι έντονο. Ο Κίνγκπιν δεν παρουσιάζεται απλώς ως ένας ακόμη κακός που πρέπει να ηττηθεί με γροθιές και ιστούς. Είναι μέρος ενός συστήματος εξουσίας, ενός μηχανισμού που ξέρει να οργανώνεται, να ελέγχει, να απαντά και να αντεπιτίθεται. Γι’ αυτό και όταν συγκροτεί τη δική του ομάδα, τους Μοχθηρούς Έξι, η απειλή δεν μοιάζει απλώς σωματική. Μοιάζει οργανωμένη. Σχεδόν θεσμική. Είναι η βία που φορά πρόσωπο στρατηγικής.

Αυτό το στοιχείο κάνει τον τόμο πιο ώριμο και, θα έλεγα, πιο επίκαιρο. Γιατί η μάχη δεν δίνεται μόνο στους δρόμους. Δίνεται και στη δημόσια αφήγηση. Ποιος λέει την αλήθεια; Ποιος την κρύβει; Ποιος πληρώνει το τίμημα όταν αποφασίζει να την αναζητήσει; Ο Hickman φαίνεται να καταλαβαίνει πως ο Σπάιντερ-Μαν λειτουργεί καλύτερα όταν η ιστορία του δεν είναι αποκομμένη από την κοινωνία. Ο Πίτερ Πάρκερ δεν είναι ένας θεός που κατεβαίνει στη Γη για να σώσει τους ανθρώπους. Είναι ένας άνθρωπος μέσα στον κόσμο, με οικογένεια, με φόβους, με αμφιβολίες, με ευθύνη.

Η επιστροφή των Ultimates προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο έντασης, καθώς διευρύνει το πεδίο της ιστορίας και υπενθυμίζει ότι ο Πίτερ δεν κινείται σε απομονωμένο σύμπαν. Οι εξελίξεις γύρω του είναι μεγαλύτερες από τον ίδιο. Παράλληλα, η παρουσία του Τόνι Σταρκ δίνει την ευκαιρία στον Πίτερ να γνωρίσει καλύτερα τα όρια της υπερσύγχρονης στολής του. Και εδώ υπάρχει ένα ωραίο ερώτημα που διατρέχει υπόγεια την αφήγηση: πόσο από τον ήρωα είναι ο άνθρωπος και πόσο η τεχνολογία που φορά;

Η στολή μπορεί να προσφέρει δύναμη, δυνατότητες, προστασία. Δεν μπορεί όμως να προσφέρει κρίση. Δεν μπορεί να αντικαταστήσει το ένστικτο, την ηθική, την ευθύνη. Ο Πίτερ πρέπει να μάθει όχι μόνο τι μπορεί να κάνει η στολή του, αλλά και τι πρέπει να κάνει ο ίδιος φορώντας τη. Αυτή η διάκριση είναι σημαντική, γιατί κρατά τον χαρακτήρα ανθρώπινο. Ο Σπάιντερ-Μαν δεν είναι ενδιαφέρων επειδή έχει εντυπωσιακές δυνατότητες. Είναι ενδιαφέρων επειδή σχεδόν πάντα κουβαλά το βάρος της επιλογής.

Οι Μοχθηροί Έξι δημιουργούν την αναμενόμενη υπερηρωική ένταση, ο Κίνγκπιν παραμένει μια βαριά σκιά πάνω από τα γεγονότα, οι συμμαχίες δοκιμάζονται και οι χαρακτήρες κινούνται μέσα σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν είναι απολύτως σταθερό. Το θετικό είναι πως ο Hickman δεν περιορίζεται σε μια σειρά από σκηνές δράσης. Προσπαθεί να δώσει δομή, πολιτικό βάθος και συνέχεια σε έναν κόσμο που φαίνεται να χτίζεται μεθοδικά.

Η εικονογράφηση των MarcoChecchetto και DavidMessina δίνει στον τόμο την οπτική βαρύτητα που χρειάζεται. Το σχέδιο έχει δυναμισμό, καθαρές γραμμές, ένταση στις σκηνές δράσης και μια αίσθηση κινηματογραφικής σκηνοθεσίας. Ο Checchetto, ειδικά, έχει δείξει πολλές φορές ότι ξέρει να αποδίδει υπερηρωική δράση χωρίς να χάνει την ανθρώπινη έκφραση. Αυτό είναι κρίσιμο για μια ιστορία σαν αυτή. Δεν αρκεί να δείχνουν εντυπωσιακές οι μάχες. Πρέπει να φαίνεται και η κόπωση, η αμφιβολία, η εσωτερική πίεση των χαρακτήρων.

Το εικαστικό ύφος υποστηρίζει την πιο ώριμη προσέγγιση του Hickman. Δεν έχουμε ένα πολύχρωμο, ανάλαφρο comic για μικρότερες ηλικίες. Έχουμε ένα graphicnovel με σοβαρότερο τόνο, όπου η δράση συνυπάρχει με την πολιτική ίντριγκα και τη δημοσιογραφική αναζήτηση. Η σελίδα έχει ρυθμό, οι σκηνές δεν φαίνονται στατικές και η ατμόσφαιρα κρατά την αίσθηση ενός κόσμου σε αναβρασμό.

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του τόμου είναι ότι παίρνει έναν ήρωα παγκόσμια αναγνωρίσιμο και τον τοποθετεί σε μια συνθήκη που δεν μοιάζει απλώς με επανάληψη γνωστών μοτίβων. Ο Πίτερ Πάρκερ εδώ δεν είναι μόνο ο νεαρός ήρωας που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην καθημερινότητα και τη μυστική του ταυτότητα. Είναι ένας άνθρωπος που καλείται να καταλάβει τι σημαίνει να παρεμβαίνεις σε έναν κόσμο βαθιά αλλοιωμένο από την εξουσία. Και αυτό κάνει την ιστορία πιο ενδιαφέρουσα.

Βέβαια, η φιλοδοξία του Hickman μπορεί να λειτουργήσει και ως δίκοπο μαχαίρι. Όσο πιο πολύπλοκο γίνεται το σύμπαν, τόσο μεγαλύτερη είναι η απαίτηση από τον αναγνώστη να παρακολουθεί συνδέσεις, πρόσωπα, οργανώσεις και προηγούμενα γεγονότα. Για τους φίλους των comics αυτό είναι συχνά μέρος της απόλαυσης. Για έναν πιο περιστασιακό αναγνώστη, μπορεί να φανεί βαρύ. Το βιβλίο δεν είναι δύσβατο, αλλά δεν είναι και απολύτως αυτόνομο. Θέλει προσοχή. Θέλει συνέχεια. Θέλει αναγνώστη που να ενδιαφέρεται όχι μόνο για τον Σπάιντερ-Μαν, αλλά και για το νέο σύμπαν που χτίζεται γύρω του.

Το Ultimate Spiderman – Η Εφημερίδα είναι, κατά τη γνώμη μου, ένας τόμος που κερδίζει περισσότερο όταν τον δεις όχι μόνο ως υπερηρωική περιπέτεια, αλλά ως κομμάτι μιας μεγαλύτερης αφήγησης για την εξουσία, την πληροφορία και την ευθύνη. Ο Κίνγκπιν, οι Μοχθηροί Έξι, οι Ultimates, ο Χάρι, ο Τόνι Σταρκ, ο Μπεν και ο Τζόνα δεν υπάρχουν απλώς για να γεμίσουν τη σκηνή. Ο καθένας τους τραβά την ιστορία προς μια διαφορετική κατεύθυνση. Άλλος προς τη δράση, άλλος προς την πολιτική σύγκρουση, άλλος προς την αλήθεια, άλλος προς την τεχνολογική διάσταση της ηρωικότητας.

Τελικά, το ερώτημα που αφήνει δεν είναι μόνο αν ο Σπάιντερ-Μαν μπορεί να αντιμετωπίσει τους Μοχθηρούς Έξι. Το βαθύτερο ερώτημα είναι αν ένας ήρωας, μια εφημερίδα και μερικοί άνθρωποι που επιμένουν να ψάχνουν την αλήθεια μπορούν πράγματι να τα βάλουν με έναν κόσμο που έχει μάθει να λειτουργεί μέσα στο ψέμα.